Na czym polega upadłość konsumencka?

Opublikowane przez Szymon Masło w dniu

Upadłość rozumiana jest jako bankructwo, polegające na braku u danego podmiotu wolnych środków finansowych czy majątku do upłynnienia, które pozwoliłyby na uregulowanie bieżących zobowiązań. Jeszcze kilka lat temu upadłość ogłaszały niemal wyłącznie podmioty gospodarcze, obecnie istnieje także możliwość jej ogłoszenia w odniesieniu do osoby fizycznej. Mowa tu o upadłości konsumenckiej. Czym ona jest, jak jest uregulowana prawnie i jak z niej skorzystać w podbramkowych sytuacjach?

Pojęcie upadłości konsumenckiej

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze definiuje upadłość konsumencką jako postępowanie upadłościowe osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Zanim taka upadłość zostanie ogłoszona, wymagane jest przepisami prawa przeprowadzenie postępowania sądowego, a konsument musi poza tym spełnić szereg warunków, aby ostatecznie sąd na jego wniosek ogłosił upadłość konsumencką.

Innymi słowy, można powiedzieć, że upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przewidziane prawnie dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Upadłość ogłaszają ci konsumenci, którzy stali się z różnych powodów niewypłacalni, czyli nie są w stanie realizować swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Funkcje upadłości konsumenta

Dążenie do ogłoszenia przez sąd upadłości konsumenckiej ma na celu spełnienie dwóch podstawowych funkcji z perspektywy niewypłacalnego konsumenta. Upadłość konsumencka pełni funkcję oddłużeniową, ponieważ pozwala na oddłużenie danej osoby, co polega na umorzeniu części lub niekiedy nawet całości długów w stosunku do wierzycieli, których konsument nie jest, ani w przyszłości najprawdopodobniej nie będzie w stanie spłacić.

Druga funkcja to funkcja windykacyjna, ponieważ ogłoszona upadłość konsumencka pozwala na odzyskanie od niewypłacanego konsumenta należności przez jego wierzycieli.

Warunki ogłaszania upadłości konsumenckiej

Forma upadłości konsumenckiej przeznaczona jest tylko dla konsumentów, czyli dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej lub dla osób, które przestały być wspólnikiem osobowej spółki handlowej, o ile od dnia wykreślenia takiej osoby z właściwego rejestru minął już rok. Upadłości konsumenckiej nie ogłoszą członkowie spółek, fundacje, stowarzyszenia, wspólnicy spółek osobowych, wspólnie małżonkowie czy osoby prowadzące zarejestrowaną lub  niezarejestrowaną działalność gospodarczą. Postępowanie upadłościowe prowadzące do ogłoszenia przez sąd upadłości konsumenckiej jest wszczynane tylko na wniosek konsumenta.

Po złożeniu wniosku o upadłość konsumencką do sądu, konsument musi poczekać, aż sąd sprawdzi, czy są spełnione przesłanki do wszczęcia takiego postępowania. Wniosek może zostać oddalony, jeśli konsument:

  • ponosi winę za powstałą niewypłacalność,
  • istotnie zwiększył stopień swojej niewypłacalności przez umyślne działanie lub wskutek rażącego niedbalstwa,
  • we wcześniej prowadzonym postępowaniu upadłościowym miał uchylony plan spłaty,
  • był objęty konsumenckim postępowaniem upadłościowym, ale zostało ono umorzone z innych przyczyn niż na wniosek konsumenta,
  • pomimo nałożonego na niego obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jako przedsiębiorstwa – nie uczynił tego,
  • wpisał we wniosku o upadłość konsumencką nieprawdziwe lub niekompletne dane,
  • w okresie 10 lat przed datą złożenia wniosku miał prowadzone w stosunku do siebie konsumenckie postępowanie upadłościowe, które zostało zakończone całościowym lub częściowym oddłużeniem,
  • otrzymał orzeczenie, że czynność prawna prawomocnie uznana jest za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela.

Jeśli konsument spełnia wszystkie warunki przewidziane dla rozpoczęcia konsumenckiego postępowania upadłościowego, powinien złożyć do sądu właściwy wniosek, podając swoje dane, informacje o długach i wierzycielach, oraz uzasadnienie, że względem niego nie zachodzą żadne przesłanki do oddalenia wniosku.

Coraz więcej bankrutów wśród konsumentów

Przed nowelizacją ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze niewielu konsumentów ogłaszało upadłość. Obecnie po nowelizacji z dnia 31 grudnia 2014 roku zdecydowanie ułatwiono osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej korzystanie z konsumenckiego postępowania upadłościowego. Zwiększono dostępność mechanizmu upadłości konsumenckiej, co widoczne jest w statystykach. Tylko w 2015 roku około 2 tys. osób przeszło procedurę upadłości konsumenckiej. W 2016 roku było to 4,4 tys. osób, a w 2017 roku aż 5,5 tys. osób.

Często upadłość konsumencka jest jedyną możliwością wyjścia z potężnych długów, które ma na swoim koncie konsument. Nie można jednak liczyć na procedurę upadłościową konsumenta, jeśli on sam doprowadził do swojej niewypłacalności, albo zwiększył jej stopień całkiem umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.


Szymon Masło

Student Zarządzania. Finansami zajmuje się od 3 lat. Posiada lekkie pióro i z zaangażowaniem przygląda się wszelkiego rodzaju aspektom finansowym. Jego celem jest zebranie miliona aktywnych czytelników, z którymi będzie mógł dzielić się wiedzą i dużym doświadczeniem. Prywatnie miłośnik podróżowania i sportu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *